Slim ventileren met 4 compacte units in plaats van centrale luchtgroep

DucoBox Energy Premium 400 units grote troef voor zorgpraktijk

In de Brusselse wijk Laken verrees een opmerkelijk herbestemmingsproject. office—u architects vormde de voormalige paardenstallen van de Hollandia-melkfabriek om tot een multidisciplinaire zorgpraktijk ‘PAN’. Het project valt op door de geslaagde combinatie van architecturale kwaliteit en een energiezuinige aanpak, waarin het ventilatiesysteem van Duco een sleutelrol speelt. “Een centrale luchtgroep bleek niet haalbaar, dus kozen we voor meerdere kleinere toestellen. Dat bracht in deze praktijk meteen een paar belangrijke voordelen met zich mee”, legt architect Pieter Maes uit.

Gefaseerde herbestemming vraagt om flexibel ventilatiesysteem

De voormalige paardenstallen van de melkfabriek Hollandia in de Pannenhuisstraat in Laken transformeerden onder handen van office—u architects for urbanity tot een multifunctioneel gebouw dat medische en para-medische kabinetten combineert met een polyvalente zaal. Architecten Pieter Thibaut en Pieter Maes kozen bewust voor een hoogwaardige ventilatieoplossing die past bij de duurzame ambities van het project.

“De uitvoering van de werken gebeurde in twee fasen”, legt architect Pieter Maes uit. “In een eerste fase werden drie dokterskabinetten met een wachtzaal en drie paramedische kabinetten ingericht. In een tweede fase volgden een vierde dokterskabinet en een vierde paramedisch kabinet, aangevuld met een secretariaat en een polyvalente zaal. Mede door deze gefaseerde aanpak was het niet aangewezen – en ook financieel niet haalbaar – om te werken met één grote centrale luchtgroep.”

“Er werd daarom bewust gekozen voor meerdere kleinere toestellen voor residentiële toepassing. Hierdoor was het niet nodig om een klassiek ingenieurstraject te doorlopen, en kon de dimensionering gebeuren door het architectenbureau zelf, in nauw overleg met de EPB-adviseur en de aannemer.”

“Het gebruik van meerdere, onafhankelijke units biedt bovendien extra flexibiliteit: wanneer delen van het gebouw niet in gebruik zijn, kunnen bepaalde toestellen op een lager regime functioneren, zonder ingewikkelde en dure sturingsapparaten. Daarnaast speelt privacy een belangrijke rol binnen de medische praktijk. Door de wachtzaal op een andere luchtgroep te plaatsen dan de consultatieruimtes, werd het risico op geluidsoverdracht tussen ruimtes via de ventilatie vermeden.”

Deze aanpak stelde specifieke eisen aan het gekozen ventilatiesysteem: het moest energiezuinig zijn, betrouwbaar presteren en zonder complexe engineering geïntegreerd kunnen worden in het ontwerp.

Voor Project PAN werd gekozen voor vier DucoBox Energy Premium 400 units, verdeeld over vier functionele zones:

1. Medische kabinetten: 1 toestel DucoBox Energy Premium 400
2. Wachtzaal en secretariaat: 1 toestel DucoBox Energy Premium 400
3. Para-medische kabinetten: 1 toestel DucoBox Energy Premium 400
4. Polyvalente zaal: 1 toestel DucoBox Energy Premium 400

"De kanalen zijn bijna een kunstwerk op zich!", aldus Pieter Maes, verwijzend naar de foto's die fotograaf Stijn Bollaert maakte na voltooiing van de eerste fase. “Deze uitspraak illustreert hoe techniek en esthetiek samenkomen wanneer installaties met zorg worden geïntegreerd in de architectuur.”

Drie cruciale voordelen

Jan Tratsaert, DUCO adviseur, benadrukt de unieke eigenschappen van het systeem: "De DucoBox Energy Premium combineert drie cruciale eigenschappen die het ideaal maken voor projecten zoals PAN."

“Het gaat hier om slimme zonale ventilatie. De geïntegreerde 2-zonesturing met vraagsturing op CO2, vocht en tijd, zorgt voor optimaal energetisch rendement. Door dag- en nachtzones gescheiden aan te sturen, ventileert het systeem enkel daar en wanneer het nodig is, wat resulteert in de hoogste EPB-reductie en een groen A+ energielabel. Het plug & play concept met geïntegreerde sturing elimineert de noodzaak van complexe externe elektronica.”

"Voor een architect die zelf de dimensionering doet, is de automatische inregeling van de DucoBox Energy Premium een uitkomst," vertelt Pieter Maes. Jan Tratsaert: "De meet- en regeltechniek op basis van constante druk garandeert een kwalitatief eindresultaat en bespaart de installateur tot 50 % inregeltijd. Dat is concreet ongeveer € 30 besparing op de installatiekost per toestel."

“Met een geluidsvermogen van slechts 55 dB aan de toevoerzijde bij 325 m³/u, geldt de DucoBox Energy Premium bovendien als het stilste ventilatiesysteem D van Europa”, aldus Jan Tratsaert. “Voor medische en paramedische kabinetten, waar rust essentieel is, vormt dit een doorslaggevend argument.”

Warmteterugwinning en nachtkoeling als extra troeven

De DucoBox Energy Premium beschikt daarnaast over hoogwaardige warmterecuperatie uit de afgevoerde lucht, waarbij deze warmte wordt overgedragen aan de toegevoerde verse lucht. Het systeem is gecertificeerd door het onafhankelijke "Passive House Institute" voor zijn prestaties op het gebied van warmteterugwinning.

"Daarnaast beschikt de ventilatiebox over een nachtstand waarbij tijdelijk op verhoogd debiet wordt geventileerd. In dit project is die functie zo ingesteld dat tijdens de zomermaanden in de vroege ochtend (tussen 5u en 7u, wanneer de buitentemperatuur het laagst is) op vol debiet wordt geventileerd. Op die manier kan de opgebouwde warmte uit het gebouw worden afgevoerd en dragen de ventilatietoestellen bij aan nachtkoeling van de ruimtes”, verduidelijkt Jan Tratsaert.

"In tijden van energieschaarste en strenge energienormen is warmterecuperatie geen luxe maar een noodzaak. De DucoBox Energy Premium maakt deel uit van wat wij The Energy Family noemen - producten die een antwoord bieden op de aanscherping van energienormen en het bouwen van passiefhuizen mogelijk maken."

De algemene aannemer I.D.R. Construct uit Sint-Lambrechts-Woluwe realiseerde het project in nauwe samenwerking met office—u architects. "Hoewel ons architectenbureau voor kleinere verbouwingsprojecten van woningen meestal werkt met ventilatiesystemen C van DUCO, was voor dit project een systeem D met warmteterugwinning de logische keuze," licht Pieter Maes toe. "De vertrouwdheid met DUCO-producten maakte de stap naar de DucoBox Energy Premium evident. De betrouwbaarheid en gebruiksvriendelijkheid van het merk gaven ons het vertrouwen om deze technische verantwoordelijkheid zelf op te nemen."